Kompostowanie balkonowe to metoda przetwarzania odpadów organicznych przeznaczona dla osób mieszkających w blokach lub kamienicach, które nie dysponują ogrodem ani działką. Proces przebiega w zamkniętym pojemniku ustawionym na balkonie lub loggii.
Jakie komposterowanie nadaje się na balkon
Na rynku dostępnych jest kilka typów urządzeń różniących się zasadą działania i wymaganiami przestrzennymi.
Kompostownik obrotowy (tumbler)
Bębnowy pojemnik zamontowany na osi, który obraca się ręcznie. Dzięki regularnym obrotom zawartość napowietrza się równomiernie, co przyspiesza rozkład. Wymaga przestrzeni co najmniej 60 × 60 cm. Na małym balkonie (poniżej 4 m²) jest trudny w obsłudze.
Kompostownik skrzynkowy
Prostokątny pojemnik z pokrywą i otworami wentylacyjnymi. Zajmuje mniej miejsca niż tumbler – modele o pojemności 20–40 litrów mieszczą się w rogu balkonu. Kompost dojrzewa wolniej niż w tumblerze, zazwyczaj od 3 do 6 miesięcy.
Metoda bokashi
Fermentacja beztlenowa z udziałem efektywnych mikroorganizmów (EM). Materiał organiczny pokrywa się preparatem EM i szczelnie zamyka w wiadrze. Po 2–4 tygodniach fermentacji produkt końcowy wymaga zakopania w ziemi lub zmieszania z ziemią doniczkową w celu dokończenia rozkładu. Metoda nie wytwarza dojrzałego kompostu bezpośrednio, ale dobrze sprawdza się w przestrzeniach bez balkonu.
Co można kompostować na balkonie
- Obierki i resztki surowych warzyw i owoców
- Fusy z kawy i herbaty, torebki herbaciane bez metalowych klipsów
- Skórki jaj
- Tektura falista i papier bez farby (rozdrobnione)
- Zwiędnięte kwiaty bez ziemi doniczkowej
Czego nie wolno kompostować w pojemniku balkonowym
Mięso, ryby, nabiał i gotowane potrawy powodują nieprzyjemne zapachy i przyciągają szkodniki. Cytrusy i cebula w dużych ilościach spowalniają rozkład. Porcelanowe naczynia i syntetyczne materiały nie ulegają rozkładowi biologicznemu.
Wymagania dotyczące lokalizacji
Kompostownik najlepiej ustawić w miejscu zacienionym lub półcieniowym. Bezpośrednie nasłonecznienie latem może podgrzać zawartość do temperatury, w której giną mikroorganizmy rozkładające materię organiczną. Optymalna temperatura pracy to 15–25°C.
W blokach i kamienicach możliwość ustawienia kompostownika na balkonie może być regulowana regulaminem wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni. Przed zakupem sprzętu warto zapoznać się z tymi dokumentami.
Zarządzanie wilgotnością
Zbyt mokra zawartość fermentuje beztlenowo i wytwarza nieprzyjemny zapach. Zbyt sucha nie kompostuje się w ogóle. Prawidłowo prowadzony kompost powinien być wilgotny jak wyciśnięta gąbka. W przypadku nadmiaru wilgoci dodaje się materiał suchy – tekturę lub liście. W przypadku niedoboru – podlewa się wodą w małej ilości.
Gotowy kompost
Dojrzały kompost ma ciemnobrązową barwę i zapach leśnej ziemi. Można go stosować jako nawóz do roślin balkonowych i doniczkowych w proporcji 1 część kompostu do 3–4 części podłoża. Szczegółowe informacje na temat zastosowania kompostu w ogrodnictwie dostępne są m.in. na stronie gov.pl w materiałach dotyczących gospodarki odpadami komunalnymi.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2013 poz. 21 z późn. zm.) definiuje kompostowanie jako jeden z dopuszczalnych sposobów zagospodarowania odpadów biodegradowalnych.