Segregacja bio-odpadów jest w Polsce obowiązkowa od 2013 roku. W budynkach wielorodzinnych – blokach i kamienicach – organizacja odbioru odpadów organicznych zależy od gminy i zarządcy nieruchomości. Zasady mogą się różnić w zależności od miasta.
Podstawy prawne
Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych wynika z ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2519 z późn. zm.). Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 10 maja 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 906) określa szczegółowy sposób selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów, w tym odpadów bio.
Brązowy pojemnik – co do niego wrzucać
Do pojemnika na bio-odpady (zwykle brązowego, oznaczonego symbolem BIO) trafiają:
- Odpadki kuchenne – obierki warzyw i owoców, resztki po gotowaniu (bez mięsa i nabiału w wielu gminach – warto sprawdzić lokalny regulamin)
- Fusy z kawy i herbaty
- Skorupki jaj
- Zwiędnięte kwiaty cięte i ziemia z doniczek
- Skoszona trawa, liście, drobne gałązki
- Wilgotne ręczniki papierowe (zabrudzony pokarmem)
Czego nie wolno wrzucać do brązowego pojemnika
- Odpadów zmieszanych i resztek zawierających plastik lub metal
- Popiołu z kominka lub grilla
- Leków i chemikaliów
- Odchodów zwierząt domowych
- Odpadów jednorazowego użytku oznaczonych jako kompostowalne – nie w każdej gminie są akceptowane
Jak zorganizowana jest zbiórka w blokach
W zabudowie wielorodzinnej pojemniki na bio-odpady ustawia się przy altankach śmietnikowych lub w wydzielonych miejscach na poziomie terenu. Zarządca nieruchomości lub spółdzielnia odpowiada za utrzymanie pojemników w odpowiednim stanie. Częstotliwość odbioru bio-odpadów reguluje harmonogram uchwalany przez gminę – w dużych miastach odbiór odbywa się co najmniej raz w tygodniu.
W Warszawie, Krakowie i Wrocławiu harmonogramy odbioru odpadów dostępne są w serwisach internetowych odpowiednich urzędów miast lub przez wyszukiwarki harmonogramów na stronach gmin.
Konsekwencje nieprawidłowej segregacji
Zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, brak segregacji lub nieprawidłowa segregacja może skutkować naliczeniem przez gminę wyższej opłaty za odbiór odpadów. Szczegółowe stawki określa uchwała rady gminy.
Alternatywa dla brązowego pojemnika – kompostowanie przydomowe
Mieszkańcy budynków jednorodzinnych i szeregowych mają możliwość zadeklarowania kompostowania odpadów bio we własnym kompostowniku przydomowym. Takie osoby zazwyczaj mogą ubiegać się o obniżkę opłaty za odbiór odpadów. Warunki i wysokość ulgi określa uchwała rady gminy.
W budynkach wielorodzinnych możliwość indywidualnego kompostowania jest ograniczona przez brak dostępu do terenu wspólnego. Kompostowanie balkonowe i wermikompostowanie stanowią wtedy alternatywę. Więcej o tych metodach w artykułach: Kompostowanie balkonowe i Wermikompostowanie w mieszkaniu.
Gdzie szukać lokalnych informacji
Szczegółowe zasady segregacji odpadów organicznych w konkretnej gminie dostępne są na stronach urzędów gmin lub za pośrednictwem materiałów informacyjnych Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Portal Czyste Powietrze (gov.pl) zawiera informacje o działaniach proekologicznych finansowanych ze środków publicznych.
Rozporządzenie z 2021 roku ujednoliciło w Polsce kolory pojemników do segregacji: brązowy dla bio-odpadów, zielony dla szkła, żółty dla metali i tworzyw sztucznych, niebieski dla papieru, czarny lub szary dla odpadów zmieszanych.